Kennisbank

Het is zo belangrijk wat je uitstraalt

Geplaatst op 26 mei 2016 door Nancy Tromp in: 2020interview
‘Je krijgt wat je geeft’, zeker ook tijdens een sollicitatiegesprek.

Wie ben je en wat doe je?

Carola Rietdijk is loopbaancoach en eigenaar van 101talenten. In 2008 maakte ze de stap naar zelfstandig ondernemerschap. Vol verve begeleidt ze mensen in alle soorten en maten in hun loopbaan.

“Mijn achtergrond ligt op het snijvlak van communicatie en recruitment. Doordat ik in heel veel keukens van verschillende bedrijven en branches heb gekeken, ken ik de arbeidsmarkt goed. Gaandeweg merkte ik dat ik behoefte had aan werk waarin ik meer mijn mensgericht denken en ondernemen kwijt kon. In 2013 vielen alle puzzelstukjes van m’n loopbaan op hun plaats en richtte ik mijn loopbaanadviesbureau 101talenten op. Daarin begeleid ik mensen die toe zijn aan een volgende stap in hun carrière óf werknemers die boventallig zijn verklaard bij een reorganisatie en op zoek zijn naar een baan.”

Wat vind jij belangrijk in je werk en wat is jouw visie op je vak?

“Ik vind het belangrijk om plezier te hebben en verfrissend te zijn. Het is voor mij ook echt nodig dat ik heel scherp blijf, zodat ik het beste in iemand naar boven kan halen. Bij elke cliënt kijk ik opnieuw: Wat is je verhaal? Waar ligt je kracht? Wat zijn je dromen en hoe kunnen we daar komen? Op de automatische piloot gaan is voor mij geen optie. Ik heb een enorme drive in m’n werk. Pas als iemand oprecht verguld is met de stappen die hij heeft gezet, dan is mijn missie geslaagd.”

“Vroeger zat je 30 jaar bij dezelfde werkgever, dat is anno 2016 definitief voorbij. Toch gebeurt het nog te vaak dat mensen door een reorganisatie boventallig worden verklaard en dan pas gaan nadenken over hun loopbaan. Dan zitten ze thuis en denken ze: ‘Oh jee, wat nu?’ Daarom ben ik een grote voorstander van preventieve loopbaanbegeleiding. Ik geloof erin hoe eerder je kijkt naar je talenten, drijfveren en waar je energie van krijgt, hoe groter het werkplezier en de voldoening. Eigenlijk begint dat al in het voortgezet onderwijs. Kinderen moeten al zo jong een vakkenpakket kiezen of een studierichting. De studie-uitval onder jongeren is niet voor niets nog steeds zo groot. Als keuzebegeleiding meer aandacht krijgt, kun je al op jonge leeftijd je loopbaan veel gerichter vormgeven. In de richting die bij je past.

“Eigenlijk zou je een coach voor het leven moeten hebben, die met je meegroeit in de stappen die je vanaf school tot en met het einde van je carrière maakt. Natuurlijk moet je het uiteindelijk zelf doen. Ik hoorde laatst een mooie uitspraak: Als het belangrijk voor je is, zorg dan dat je zelf ‘in the lead’ bent. Dan denk ik: ‘Ja, dat is wel waar je leven over gaat en zeker ook je loopbaan’.”

Hoe bouw jij contact op met de mensen die je coacht?

“Een coachtraject is geen eenrichtingsverkeer, maar een een-tweetje. Mijn cliënt zit aan het stuur, ik zit er naast. Het is ontzettend belangrijk dat je in een kennismaking kijkt of er een ‘klik’ is. Als deze er niet is, gaat het nooit werken. Zonder die klik ontstaat er geen vertrouwensband, waardoor het resultaat ontoereikend zal zijn. Pas als iemand zich op zijn gemak voelt, is er de wisselwerking en kun je samen ergens naartoe werken. Soms verwijs ik wel eens iemand door tijdens een kennismakingsgesprek. Dan hebben mensen een bepaald vraagstuk en weet ik dat ik niet de aangewezen persoon ben.”

Ik vond het machtig interessant om met een andere bril naar mezelf te kijken

Hoe ben jij in contact gekomen met 2020?

“Jaren geleden stond ik op een kruispunt in mijn loopbaan en raadde de toenmalige HR-manager me aan om met ‘coach Nancy’ te gaan praten. Ik volgde een uitgebreid coachingstraject en zo kwam ik in aanraking met de video-analyse: Hoe kijk je naar jezelf en wat is het effect van je non-verbale gedrag op anderen? Ik vond het machtig interessant om met een andere bril naar mezelf te kijken. Zo af en toe heb ik een vraagstuk en dan ga ik weer naar Nancy toe. Als je coach bent, is het ook heel belangrijk dat je zelf gecoacht wordt. Zelfreflectie is bij tijd en wijle heel verhelderend. Nancy prikkelt me elke keer op een prettige en persoonlijke manier en dan denk ik: ‘Oh ja!’ Dan sta ik weer op scherp.”

Wat is de waarde van de zichtbare taal voor jouw werk?

“Die is echt essentieel. Ik kwam laatst een quote tegen van Aristoteles: ‘De ziel denkt nooit zonder beelden’. Dat vind ik zo mooi gezegd, want je haalt zoveel uit wat je ziet, zonder dat je überhaupt met elkaar gesproken hebt.

Je haalt zoveel uit wat je ziet, zonder dat je überhaupt met elkaar gesproken hebt

Je ziet direct aan non-verbaal gedrag hoe iemand zich voelt. Het begint al als je iemand voor het eerst ontmoet; geeft iemand een slappe of een stevige hand, hoe loopt iemand? Kijkt diegene me aan en zie ik een lege blik of stralende ogen? Zit iemand echt recht tegenover mij of een beetje schuin met z’n benen en voeten om afstand te houden? Friemelt iemand met zijn handen of krijgt hij rode vlekken in zijn nek als hij iets over zichzelf moet vertellen? Hoe staat de stand van de mondhoeken? En ga zo maar door. Eerst stel ik iemand op z’n gemak. Als dat lukt en hij voelt zich veilig en we zitten op dezelfde golflengte, dan ontstaat er echt contact, er ontstaat verbinding. Daarom is het zo belangrijk dat ik met een open mind een gesprek inga en mijn verbale en non-verbale gedrag op die van mijn cliënt afstem. “

“Wat overigens wel van betekenis is, is dat je een eerste indruk niet gelijk interpreteert, want dat is best wel een valkuil. Veel mensen hebben de neiging direct te oordelen over de ander. Ze stoppen de ander graag in een hokje. Het is de kunst dat je leert te observeren zonder dat je voorbarige conclusies trekt.”

Wat pas je toe en wat werkt voor jou?

“Op het moment dat het echte contact er is, merk ik dat ik als het ware meebeweeg in de uitingen van de ander. Als iemand van nature snel en enthousiast praat, dan ga ik mee in dat tempo. Op het moment dat iemand meer de kat uit de boom kijkt, wat introverter is, dan word ik juist rustiger in mijn gebaren, dan praat ik wat zachter en wat rustiger, waardoor iemand zich begrepen voelt. Door echt te kijken naar iemand, naar de gezichtsuitdrukkingen en de lichaamstaal, maar ook door te luisteren naar de intonatie van de stem: je kunt er zoveel uithalen.”

Zien is doen

“Dan merk je ook: ‘zien is doen’. Op het moment dat ik zelf een enthousiaste houding heb en lach, mijn cliënten ook meer in een positieve vibe komen. Daar ben ik me echt bewust van. Het is zo belangrijk wat je uitstraalt. ‘Je krijgt wat je geeft’, zeker ook tijdens een sollicitatiegesprek. Dat begint al vanaf het moment dat een sollicitant het pand binnenloopt en zich aanmeldt bij de receptie. Tijdens de voorbereiding van een sollicitatiegesprek en het oefenen hiervan sta ik hier altijd uitgebreid bij stil.”

“Daarnaast benoem ik wat ik zie. Als een cliënt mij bijvoorbeeld aankijkt met een blik van ‘dat kun jij wel allemaal makkelijk zeggen’, dan geef ik het ook echt terug. Dan komt er vaak een mooi gesprek op gang. Het gaat over afstemmen wie er tegenover je zit. Ook mijn gevoel spreek ik uit. Als ik zelf in een gespannen houding zit, probeer ik bij mezelf waar te nemen waar dit gevoel vandaan komt. Vervolgens benoem ik het bij mijn cliënt. Deze herkent dan vaak wat ik zeg. Ik zie ook wel een soort opluchting, zo van ‘ze begrijpt me’.”

Wat is voor jou een voorbeeld van zichtbare taal?

“Als je kijkt naar bepaalde komieken. Los van de grappen die ze vertellen of de woorden die ze uitspreken, hun gezicht spreekt boekdelen. Toon Hermans hoefde bijvoorbeeld niets te zeggen. Als ik alleen al naar dat gezicht keek, moest ik al lachen. Die mimiek, dat is voor mij pure non-verbale communicatie.”

Wat zou je anderen adviseren als het gaat om het verbeteren van contact?

“Dat je echt oprecht geïnteresseerd bent in iemand anders. Dat je luistert zonder te oordelen en dat je niet direct je eigen verhaal wilt vertellen. Wat mij vaak opvalt is dat mensen uit een soort gewoonte vragen: hoe gaat het? Maar ondertussen merk ik dat ze met hun hoofd al weer ergens anders zijn. Dan ben je direct uit contact, de verbinding is verbroken.


Leer kijken! Ik merk dat veel mensen dat niet doen!

Mijn grootste tip is: observeer eens bewust de mensen om je heen, tijdens de lunch of een vergadering of tijdens een feestje bijvoorbeeld. Als je alleen kijkt zonder te praten dan gaat er een hele nieuwe wereld aan non-verbale signalen voor je open. Leer kijken en intens te  luisteren. Ik merk dat heel veel mensen dat niet doen. Je vergroot niet alleen je inlevingsvermogen, maar je maakt ook veel meer verbinding met jezelf en met de ander en het levert je daarnaast nog eens een schat aan informatie op. Dat is goud waard!”

Carola Rietdijk is gecertificeerd loopbaancoach en eigenaar van 101talenten. Met een achtergrond in recruitment en communicatie ligt haar expertise op het gebied van loopbaan- en studieadvies, outplacement, mobiliteit, personal branding en solliciteren via social media. Meer info: www.101talenten.nl.